Kafasında bir şeyleri çoktan bitirmek: Resenteeism

Uzun zamandır sessiz istifayı konuşuyoruz. Kimi sessizce geri çekildi, kimi görev tanımının dışına çıkmamayı seçti. Sessiz istifa bir karardı. Peki bu resenteeism nedir?

Resenteeism ise bir duygu.

Çalışan henüz işinden ayrılmamıştır ama bu ilişkiyi kafasında çoktan bitirmiştir. Zihni, kalbi, enerjisi artık orada değildir. Gitmek ister gidemez, kalır ama aslında kalmaz. İçeride öfke, kırgınlık ve küskünlük birikir.

Resenteeism Nedir? Sessiz İstifadan Farkı

Mutsuz ve tatminsiz çalışanın, mevcut koşulları nedeniyle işinde mecburen devam etmesi. Esefle bildiriyorum ki kilit kelime mecburiyet. Bu mecburiyet başladığında işe bağlılık zayıflar, verim durur, çalışan gün gün tükenir. Ama bizim coğrafya… dayanıklıdır. Tükenmişlik sendromuyla nasıl tanıştığımızı hatırlıyor musunuz? Biz iş yerine dans ederek gitmek falan bilmeyiz.

Tek isteğimiz vardır: huzur. Bakın mis gibi tanım: huzurlu çalışma ortamı. Ama tabii böyle tanımlayınca kimse dönüp bakmaz. İngilizcesi olunca daha havalı oluyor. Neyse, devam edelim.

İş Yerinde Resenteeism Belirtileri: Sessiz Kırgınlık ve Kopukluk

Sessiz kırgınlık

Her şeye alınır ama tartışmaya girmez. Toplantıda sesi çıkmaz, içeride bir kırgınlık birikir.

Kopukluk

Artık inisiyatif almaz, fikir üretmez. “Burası benim yerim değil” hissi giderek güçlenir.

Tükenmişlik

Bak geldik benim sevdiğim terime.

İşi yapar ama ruh yoktur. Kağıt üzerinde performans sürer, içeride bitmişlik hissi ağırdır.

Bu Durumun Gerçek Nedeni Ne? (Organizasyonel Hatalar)

Bu kişisel bir zayıflık değil. Çalışanın problemli olması hiç değil. Bu çoğu zaman organizasyonel bir sonuç.

Bir düşünün:

• Yük hep aynı kişilere yığılırsa adalet duygusu zedelenir.
• Roller belirsizse herkes aynı anda her şeyden sorumlu olur.
• Ödül ile emek arasında uçurum varsa motivasyon değil kırgınlık büyür.

Her gün değişen önceliklerde duvara çarpa çarpa çalışan biri bir noktadan sonra kopmaya başlar. İşte resenteeism tam da burada ortaya çıkar.

Kişi gitmez kalır. Çünkü kalmak zorundadır. Ama içten içe “Ben bittim galiba” der.

Ve bu cümleyi duyan yönetici ne yapar biliyor musunuz?

“Motivasyon toplantısı yapar, bir şirket yemeği organize eder.”

Hayır. Resenteeism motivasyonla çözülmez.

Resenteeism Motivasyon Toplantılarıyla Çözülür mü?

Yükün adil dağılımı, rollerin netliği, iletişimin açıklığı, kararların tutarlılığı ile ilgilidir. Bir de emeğin doğru şekilde ödüllendirilmesi var. Kısacası mesele yine sistemle ilgilidir.

İnsan iyi dizayn edilmiş sistemin içinde güçlenir.

Sistemsizliğin içinde en dayanıklı olan bile kırılır.

Gelelim bize.

Dedim ya bizim coğrafyada insanlar iş değiştirmeden önce uzun süre dayanır. Önce gurur, sonra sorumluluk duygusu, ekonomik koşullar, aile yükümlülükleri derken “biraz daha idare edeyim” döngüsü uzar gider. Ama bir noktadan sonra idare eden de idare edilen de çok yorulur.

Resenteeism tam burada sessiz bir alarm gibidir.

İşini yapan ama artık işine ait hissetmeyen bir çalışan varsa bunu şirkette herkes görür ama “özel sorunları vardır” diyerek görmezden gelir. Gelmeyin.

Yetenekli çalışanlarınızı kaybedip sonra şikayet ediyorsunuz. Etmeyin.

Çözüm Yolu: Sistemsel İyileştirme ve Adalet

• Önce fark etmek.
• Sonra konuşmak.
• Sonra düzeltmek.

Unutmayın:

Bir çalışan fiziksel olarak ayrılmadan önce zihinsel olarak çoktan gidiyor olabilir. O gidişler size sessiz gibi görünür ama aslında değildir. Ekip arkadaşınızı tanırsınız, o enerjinin nasıl söndüğünü görürsünüz.

Kapılar çarpılmadan, restler çekilmeden önce adım atmak gerekir. Çünkü kimse o kadar uzun süre öfkesini içerde tutamaz.

Bazen sessizlik en yüksek alarmdır.

Resenteeism, psikoloji literatüründe “presenteeism” kavramıyla açıklanır. Son dönemde bu durum iş dünyasında daha çok “resenteeism” olarak ifade edilmeye başlanmıştır.

Çalışanların fiziksel olarak işte olup zihinsel olarak kopmasını ifade eden bu kavram hakkında daha fazla bilgiye American Psychological Association veya British Psychological Society üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bu yazımızı okudunuz mu?