İşveren, bir veya daha fazla kişiyi iş sözleşmesiyle çalıştıran, onlara ücret ödeyen ve iş organizasyonu üzerinde yönetim hakkına sahip olan gerçek veya tüzel kişidir. İşin yürütülmesinden, işçinin hak ve güvenliğinden yasal olarak sorumludur.
Yasal Dayanak:
4857 sayılı İş Kanunu – Madde 2
- İşveren sıfatı, işçi çalıştırma fiiliyle ve iş sözleşmesi üzerinden doğar.
- Gerçek ya da tüzel kişi olabilir.
- Tüzel kişilerde, fiili işveren tüzel kişiliğin kendisi olsa da hukuki ve cezai sorumluluk yönetim organlarına aittir.
- İşveren, işe alma, çalışma koşullarını belirleme, görev dağıtma ve fesih gibi yönetim haklarını elinde bulundurur.
- Çalışanlara karşı; ücret ödemek, iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak, eşit davranma, sigorta bildirimlerini yapmak, izinleri kullandırmak gibi yükümlülükleri vardır.
- SGK açısından işveren; sigortalı bildirimlerinden, prim ödemelerinden ve yasal raporlamalardan sorumlu taraftır.
- İşverenin iş kazası, meslek hastalığı, kıdem/ihbar tazminatı gibi konularda doğrudan sorumluluğu bulunur.
- Alt işveren çalıştırılması durumunda asıl işveren, yükümlülüklerden müteselsilen sorumludur.
- İşverenin kusurlu davranışı hem idari para cezaları hem de hukuki tazminatlar doğurabilir.
- İşverenin iş organizasyonunu kurarken hem çalışan haklarını gözetmesi hem de mevzuata tam uyum sağlaması gerekir.