Merhabalar, ben Mali Müşavir Başak Karahan. Otuz üç yaşındayım. Doğma büyüme Ankaralıyım. Birtakım zor yolları çalışarak kolaylaştırarak bugünlere geldim. Bugün burada Yapıcı Pro’yla olmak benim için heyecan verici. Öncelikle bana bu alanı açan ve beni Profesyoneller Ligi’ne davet eden Gamze YAPICI’ya teşekkür ederim.

Lisans ve yüksek lisansımı işletme üzerine yaptım. MBA diploma notum 3,76 idi. Biraz disiplinli çalışmayı adet edindiğimi söyleyebilirim. Staj başlatma sınavını ilk girişimde kazandım ve geçen sene ruhsatıma kavuştum.

Bu içerik sayesinde, mesleği seçmeyi düşünen profesyonellerin tercihlerine katkı sağlayabilirim umudu taşıyorum. Ruhsat törenindeki heyecan güzel bir duygu ve ben bu duyguyu mesleğe gönül verenlerin yaşamasını çok isterim.

Bu yolculuk hem zor hem keyifli anlar biriktirmemi sağladı. Yaptığım fedakârlıklar veya sosyal açıdan feragat ettiğim arkadaş toplantıları bir yana, yolculuğumun beni getirdiği yer itibarıyla sonuçtan memnun olduğumu söyleyebilirim.

Aslında okulun ilk döneminde en başarılı olduğum ders finansal muhasebeydi. Finansal muhasebe dersine çok keyifle çalıştığımı hatırlıyorum. Aile öykümüzde de muhasebe var. Babam yıllarca PTT’de muhasebecilik yapmıştır. Teyzem vergi başmüfettişidir. Eniştem de Ankara Üniversitesi’nin muhasebe birimindedir. Aile öykümüz de bu mesleği seçmemde büyük etken oldu diyebilirim.

Öncelikle muhasebe deyince benim aklıma yetiştirilmesi gereken beyanlar, fazla iş yükü ve her gün değişen mevzuat gelmiyor. Sorumlu olduğumuz beyanlar var. Aylık ve dönemsel iş yüklerimiz zaman yönetiminin anlamını peşin olarak öğretiyor. Mevzuat bazen her gün değişiyor ama bu bize iş takibi ve disiplinin önemini de öğretiyor.

Muhasebe bana hep dengeyi ve düzeni hatırlatıyor. Birbirini tamamlamaya niyetli bir zincirin halkalarını hatırlatıyor. Bu zincirin halkalarını titizlikle birleştirme fikri beni heyecanlandırıyor.

Mesleğimiz birçok anlamda aynı döngüye sahip. Evraklar gelir, sisteme doğru bir şekilde kaydedilir ve bunun sonucunda işverenlere ve devlete rapor sunarız. Ancak bu döngü devam ederken bu işe ne katabileceğimizi ve işi nasıl geliştirebileceğimizi de düşünmeliyiz. Bir mühendis yaklaşımıyla bu işi nasıl daha kolay yapabileceğimizi, üstadımızdan nasıl devralacağımızı ve genç meslektaşlarımıza nasıl daha iyi aktarabileceğimizi sorgulamak bana daha doyurucu geliyor.

Muhasebe kayıtlarının doğru ve düzenli tutulması, mali müşavirlik hizmetinin temelini oluşturur. Mali müşavir olarak sorumluluğumuz bu kayıtları sadece mevzuata uygunluk açısından değerlendirmekle sınırlı değildir. Verilerin işletmenin mali durumu hakkında ne söylediğini dinlemek, potansiyel riskleri zamanında fark etmek ve işverene doğru bilgi sunmak da bu görevin önemli bir parçasıdır.

Benim tüm hayatımda uyguladığım yöntem, büyük ve zor görünen bir bütünü anlamlı parçalara ayırmak. Kendi bütçemi de zamanımı da böyle yönetiyorum.

Örneğin yirmi gün sonra yüz sayfalık bir konudan sınava tabi tutulacağımızı düşünelim. Her gün asgari beş sayfa çalışmam gerektiğini anlarım. Ancak insan her gün aynı modda olmuyor. Bu nedenle kendimi iyi hissettiğim günlerde planladığımdan fazla çalışmayı alışkanlık hâline getirdim. Böylece daha düşük enerjili günlerimde yaşayabileceğim suçluluk duygusunu da yönetebiliyorum.

Henry Ford’un sevdiğim bir sözü var: “Engeller, gözünü hedeften ayırdığında gördüklerindir.” Bu söz benim için her zaman anlamlı olmuştur. Gözümüzü hedeften ayırmadan ilerlememiz gerektiğine inanıyorum.

Bu çalışma prensibi herkese uygun olmayabilir. En iyi çalışma disiplinini insan kendini tanıyarak belirler.

Üniversite yıllarında aynı bölümde okuduğum ev arkadaşımla çalışma biçimlerimizin çok farklı olduğunu gözlemledim. Ben kısa sürede odaklanıp düzenli molalarla çalışırken o daha geç odaklanıyor ancak daha uzun süre aralıksız çalışabiliyordu. Bu da bana herkesin kendi çalışma düzenini tanıması gerektiğini gösterdi.

Mali müşavirlik saygın, her kişi veya işletmenin ihtiyaç duyacağı bir meslek. Bu meslekte beni heyecanlandıran önemli unsurlardan biri buydu.

Meslek hem bağımlı hem de serbest olarak yürütülebiliyor. Bir şirkette yalnızca o şirketin mali müşaviri olabilir veya kendi ofisinizi açarak mesleğinizi serbest yürütebilirsiniz. Bu da insana bir noktada özgürlük hissi veriyor.

Meslek odası aynı dili konuşan ve benzer sorunları yaşayan meslektaşları bir araya getiren bir dayanışma yapısı. Meslek odasındaki üstatlarla temas kurmak, yaşanan sorunlara farklı açılardan bakma imkânı sağlayabiliyor. Buradan benzer durumlar yaşayan Ankaralı meslektaşlarıma da odamızla iletişim kurabileceklerini hatırlatmak isterim.

İnsanlık tarihi teknolojik gelişmelerle dolu. İş modellerimiz sürekli gelişiyor ve değişiyor. Bu değişimi görmezden gelmemiz veya reddetmemiz pek mümkün değil. Önemli olan, işimizi ve önceliklerimizi bu değişim karşısında nasıl konumlandıracağımız diye düşünüyorum.

Günümüzde birçok muhasebe programında kayıt süreçlerini entegre ederek tek tuşla işlem kaydı yapabiliyoruz. Ancak özel nitelikli kayıtlarda, uzman yorumu gerektiren işlemlerde veya mevzuat değişikliklerinde hâlâ insan bilgisine ve mesleki muhakemeye ihtiyaç duyuluyor. Ben yapay zekâyı mesleğimiz ve uzmanlığımız için bir tehdit değil, faydalı bir araç olarak görüyorum.

Meslekte geçirilen sürenin çok önemli olduğunu düşünüyorum. Bilgisi ve deneyimiyle yolumuzu aydınlatan çok değerli üstatlarımız var. Bununla birlikte meslekte geçirilen süre tek başına ölçüt olmamalı. Karşılaşılan vakalar, alınan sorumluluklar, üretilen çözümler ve kişinin kendisini geliştirmeye devam etmesi de mesleki birikimi şekillendiriyor.

Ben de henüz mesleğin başında biri olarak, tecrübeli meslektaşlarımdan öğrenmeye ve karşılaştığım her yeni vakayı gelişimimin bir parçası olarak görmeye çalışıyorum.

Bağımlı çalışan mali müşavir, tek bir işletmenin mali yapısını, işleyişini ve ihtiyaçlarını daha yakından tanıma imkânına sahiptir. Günlük süreçlerin içinde yer aldığı için işletmenin muhasebe düzenini, finansal hareketlerini ve karşılaşabileceği riskleri daha ayrıntılı takip edebilir.

Serbest çalışan mali müşavir ise farklı sektörlerden ve farklı yapılardan birden fazla mükellefle çalıştığı için daha geniş bir vaka çeşitliliğiyle karşılaşır. Bu çalışma modelinde hizmetin kapsamı, işletmenin iç muhasebe yapısına ve taraflar arasındaki görev paylaşımına göre değişebilir.

İşletme sahipleri mali müşavirlerinden öncelikle kayıtların ve beyannamelerin doğru ve zamanında hazırlanmasını, mevzuat değişikliklerinin takip edilmesini, vergi yükümlülükleri konusunda bilgilendirilmeyi ve yararlanabilecekleri teşviklerin değerlendirilmesini bekliyor. Bunlar mali müşavirlik hizmetinin temel başlıklarıdır.

Bence işletmelerin daha fazla talep etmesi gereken konu, mali müşavirin kendi uzmanlık alanında daha proaktif davranmasıdır. Mevzuat değişikliklerinin olası sonuçlarını, vergi risklerini, eksik belge veya hatalı uygulamaları işlem tamamlandıktan sonra değil, mümkün olduğunca önceden bildirmesi önemli.

Muhasebe işlemlerinin ve belgelerin birikmesine izin verilmemesi gerektiğini söylerdim. Kayıtların zamanında, düzenli ve dayanak belgelerle uyumlu biçimde tutulması, beyannamelerin doğruluğu ve mali tabloların güvenilirliği açısından çok önemlidir.

İşlemler geciktikçe eksik belge, hatalı kayıt ve sonradan düzeltme ihtimali de artabilir. Kısacası muhasebenin dönem sonunda toparlanan bir belge işi değil, düzenli yürütülmesi gereken bir mali süreç olarak görülmesi gerektiğini düşünüyorum.